Psikolojik ve Sosyal Gelişim Aksamalarına Yönelik

KORUYUCU VE ÖNLEYİCİ SOSYAL DESTEK PROGRAMI

1

Sosyal çevreye ilgi göstermeme

2

İnsanlardan çok eşya ve nesnelere ilgi gösterme

3

Göz teması kurmama

4

Hareketleri yerli yersiz tekrarlama

5

Sesleri duyabildiği halde ismiyle çağrıldığında bakmama

Aşağıda belirtilen özelliklerden
bir veya birkaçını çocuğunuzda gözlemliyorsanız,
merkezlerimize başvurabilirsiniz.

Başvuru Merkezleri
11

2 yaş civarında başlayan öfkeli ve saldıgran tepkiler

10

Sevinç, korku ve kaygı gibi duygular hissettiğinde kanat çırpar gibi tepkiler verme

9

Nedeni anlaşılmayan ağlama ve/veya gülmeler

8

Bedenine dokunulmasına karşı şiddetli kaygı veya korku hissetme

7

Konuşmanın hiç başlamaması veya duruma uygun olmayan kelime ve cümle tekrarı

Aşağıda belirtilen özelliklerden
bir veya birkaçını çocuğunuzda gözlemliyorsanız,
merkezlerimize başvurabilirsiniz.

Başvuru Merkezleri
1

Sosyal çevreye ilgi göstermeme

2

İnsanlardan çok eşya ve nesnelere ilgi gösterme

3

Göz teması kurmama

4

Hareketleri yerli yersiz tekrarlama

5

Sesleri duyabildiği halde ismiyle çağrıldığında bakmama

6

Dönen cisimlere ve ışıklı nesnelere aşırı ve takıntılı bir şekilde ilgi gösterme

7

Konuşmanın hiç başlamaması veya duruma uygun olmayan kelime ve cümle tekrarı

8

Bedenine dokunulmasına karşı şiddetli kaygı veya korku hissetme

9

Nedeni anlaşılmayan ağlama ve/veya gülmeler

10

Sevinç, korku ve kaygı gibi duygular hissettiğinde kanat çırpar gibi tepkiler verme

11

2 yaş civarında başlayan öfkeli ve saldıgran tepkiler

6

Dönen cisimlere ve ışıklı nesnelere aşırı ve takıntılı bir şekilde ilgi gösterme

Gelişimsel Aksamalarda Erken Müdahale Programı Neleri Hedefler?

Kamuoyunda ve ebeveynlerde çocukların gelişimsel aksamalarının gözlemlenmesine dair bilgi ve farkındalığın artırılması

Tarama faaliyetleri sonucunda “koruyucu ve önleyici”  uygulamalara destek verilmesi

Gelişimsel aksama tanısı alan çocukların desteklenmesi

Ailelerin psiko-sosyal destek uygulaması ile bilgilerinin artırılması

Değerli aile üyesi

Gelişimsel aksamalar için erken müdahale en çok 36 aya kadar yapılabilmektedir. Bu evreyi geçmiş ve üç yaşını geride bırakmış çocuklarda kalıcı otistik özellikler yerleşmiş olmaktadır. Elbette bu çocuklar için gelişimi uyarıp ilerletecek çalışmalar yapılabilmektedir. Ama GAEM (Gelişimsel Aksamalarda Erken Müdahale) metodumuz ile üç yaş öncesinde çocuğu otizm riskinden koruma ve hastalığı önleme şansımız vardır. Aksamaları olan bebek veya çocuğun ruhsal ve sosyal gelişim açısından korunması için yapılan çalışmalarda ailenin eşliği ile gelişmeleri birlikte düşünüp değerlendirmek çok büyük bir önem taşıyor. Bu amaçla çalışmalarımız aile ve çocuğun eş zamanlı desteklenmesi çerçevesinde gerçekleşmektedir.

Gelişimi ve aksama belirtilerini birlikte değerlendirmek gelişim desteğini daha hızlı ve etkili şekilde sağlamaktadır. Bu gibi etkileri gözlemliyorsanız “Benimle Oynar Mısın?” Projesi kapsamında İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı merkezlere başvuru yapabilir, ücretsiz olarak tarama çalışmalarına katılabilirsiniz.

Aile Kılavuzu

4-36 AY ARASINDAKİ GELİŞİMİ İZLEME VE ETKİLEŞİM ÖNERİ ÇİZELGESİ

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

FİZİKSEL

  • Göz ve el koordinasyonu gelişmeye başlar.
  • Eylemleri,tepkileri değişmeye başlar.
  • Simetrik hareket el kol ve bacak hareketleri görülür.
  • Çoğu zaman baş öne doğrudur, kollar simetrik şekilde hareket eder.
  • Bacak, gövde kasları organize olmaya başlar.
  • Yastıklarla takviye edilmiş şekilde oturmaktan hoşlanır ve başını destek olmadan dik tutabilir.
  • Bazen bir kolunu bir nesneye doğru uzatır.
  • Görme uyarıları beyinde işlenmeye başlar, fakat bu işlem henüz fiziksel bir tepkiye dönüşmez.

BİLİŞSEL

  • Işıklı nesnelere veya hareket eden büyük nesnelere bakma davranışı kaybolmuştur.
  • Çevreyi duyumsama şekli daha seçici bir hâle gelmiştir.
  • Kendi hareketlerini gözler, eline ya da önünde tutulan nesneye bakar.
  • Belirli olan görme alanı içinde (180°) hareket eden bir nesneyi izler.

SOSYO-DUYUSAL

  • Sosyal davranış önemli ölçüde gelişmiştir ve çocuk annesinin yüzünü, elini ve sesini ayırabilir.
  • Bakımının verilmesinin yanı sıra aile içerisinde kendisine karşı gösterdikleri davranıştan ve sevgilerini ifade ediş tarzından onlara karşı açıkça bir yakınlık duygusu beslemeye başlamıştır.
  • Gülümseyebilir, gülebilir ve tebessüme tebessümle karşılık verebilir.
  • Yabancı bir yüz gördüğünde ağzını büzebilir.
  • Yabancıların karşısında duyduğu huzursuzluk, altı aydan sonra ancak genel bir karakter alır. Bazı yabancılar için huzursuzluk devam edebilir. Seçicidir.
  • Oturabildiği anlarda, fiziksel faaliyetler artar, gözler daha fazla açılabilir, nabız sağlamlaşır ve solunum daha hızlı olur.
  • Oturduğunda daha geniş bir sosyal mekanı kontrolü altına alır ve bu, çocuk emeklemeye başladığında daha genişleyecek ve 1 yaşını aştığı sıralarda yürümeyi öğrendiği vakit daha da artacaktır.

DİL

  • Birçok yeni ses çıkartır. Bu durum günden güne artar ve çeşitlenir.
  • İnsan seslerine karşı yaptığı tepki daha manalıdır ve duruma uygun olduğu görülür.
  • görülür. Konuşma organları kelime benzeri sesleri henüz meydana getiremez.
  • Ancak çocuk cıvıltılarındaki artan çeşit, gerçek konuşmaya doğru atılmış büyük bir adımdır.

Ebeveyn Bilgilendirme Videoları

Otistik bireylerin ailelerine bu dönemde tavsiyeleriniz nelerdir?

Bireyde korku yaratmamak için kurulacak iletişim ve anlatım dilinde nelere dikkat etmek gerekir?

Otistik bireyleri yaşananlardan uzak mı tutmak gerekir yoksa doğru bir iletişim ile anlatılmalı mı?

Medyadan maruz kaldıkları kadarıyla gördüklerinden etkilenen otizmli bireyler için ne yapılabilir?

Otistik bireylerin ailelerine bu dönemde tavsiyeleriniz nelerdir?